Abubuwan dubawa ga iyaye kafin yaro ya bar gida ko ya yi auren wuri, taimako ga matasa idan wani a intanet yana neman hotuna ko asirai, da abin da za a yi idan ana zargin yaro na cikin haɗari.
Kafin yaro ya bar gida
Wani yana son ya kai yaro don makaranta, aiki ko rayuwa mai kyau? Ku bincika da farko.
Kuɗi ko kyauta saboda yaro na iya zama bashi da za a tilasta wa yaron ya biya ta hanyar aiki.
Masu fataucin yara sau da yawa iyali suna sanin su kaɗan: maƙwabci, dangi nesa, malami ko dillali.
Makaranta ta gaskiya tana da suna, adireshi da lambar waya da za ku iya bincika da kanku.
Idan ba za ku iya kira ko ziyarta ba, ba za a san ko an cutar da yaro ko an tilasta masa aiki ba.
Duk wanda yake rike da takardun yaro zai iya mallakar ikon yaron. Ku ajiye takardun asali da kanku.
Nesa da gida, yaro ba zai iya neman taimako ko dawowa shi kaɗai ba.
Ana yawan yi wa yara alkawarin makaranta, sai a tilasta musu aiki na dogon lokaci da ƙananan kuɗi ko babu ma.
Mutane masu gaskiya ba sa roƙon ku ɓoye tafiyar yaro ko ku yi ƙarya kan shekarun yaro.
Shirin tsaron iyali
Ku ziyarci wurin da farko, ko ku roƙi wanda kuke yarda da shi a wurin ya duba.
Ku samo cikakken suna, adireshi da lambar wayar mutumin da wurin. Ku kira makarantar da kanku.
Ku yi yarjejeniya a kira kowane mako, da kalmar sirri da yaron zai iya faɗa idan yana cikin matsala.
Ku ajiye takardun asalin yaro. Ku ba da kwafi kaɗai.
Ku ɗauki hoton yaro a bayyane kafin ya tafi.
Ku koya wa yaro lambar wayarku a baki, da lambar wayar lambobin taimakon yara.
Kada ku taɓa karɓar kuɗi ko bashi saboda yaro. Yaro ba bashi ba ne.
Takardu da makaranta suna kare yaro
Ku yi rajistar haihuwar kowane yaro. Takardar shaidar haihuwa tana nuna shekarun yaro: tana taimaka hana auren yara da aikin yara, kuma tana taimaka wa yaro ya samu makaranta, jinya da taimako. Ku tambaya a ofishin gwamnati na yankinku ko cibiyar lafiya.
Ku bar yara a makaranta. Ku tambayi makaranta ko ofishin gwamnati na yankinku game da taimako na kuɗin makaranta, kamar a cire kuɗin jarrabawa ko cin abincin makaranta ko tallafi ga iyalai. Kasashe da yawa suna da waɗannan.
Ku jira zuwa 18. Ƙarin shekaru kaɗan na makaranta na iya canja gaba ɗaya rayuwa.
Ku tambayi matashin abin da yake so, shi kaɗai ba tare da matsin lamba ba.
Ku yi magana da malami, ma’aikacin lafiya, ko shugaba na addini da kuke yarda da shi, ko lambar taimakon yara.
Kada ku taɓa karɓar kuɗi, ko biyan bashi, saboda yaro.
A yawancin ƙasashe, doka ta sa shekara 18 a matsayin shekarun aure.
Lafiya a wasanni da tattaunawa
Wasanni da manhajojin hira na iya zama daɗi. Wasu manya suna amfani da su don yaudarar matasa. Ku san dabarunsu:
Mutane a intanet ba koyaushe su ne suke cewa ba. Shekaru da hotuna na iya zama na ƙirƙira.
Kyaututtuka, diamonds, coins, skins ko kuɗin waya daga baƙo dabara ce don ku ji kuna binsu bashi.
Duk wanda ya roƙe ku ku ɓoye wa iyayenku asiri ba mutum ne mai aminci ba.
Kada ku taɓa aika hotunan jikinku, ko ma ga wanda kuke so. Ana iya kwafa hotuna a yi muku barazana da su.
Ku bar hira a cikin wasan ko manhajar. Ku yi hattara idan wani yana son hira a ɓoye ko kiran bidiyo.
Kada ku haɗu da mutum daga intanet ku kaɗai. Ku faɗa wa uba ko uwa da fari.
Koyaushe za ku iya ƙin yarda, toshe, kuma ku kai rahoto. Ba dole ku yi ladabi da wanda ke tsoratar da ku ba.
Idan wani abu ya ji muku ba daidai ba, ku faɗa wa baligi mai aminci. Ba za a hukunta ku ba.
Wani yana barazanar hotunana
Na farko: ba laifinku ba ne, kuma ba ku cikin matsala. Yawancin matasa suna fuskantar wannan, kuma za a iya dakatar da shi.
Kada ku biya kuma kada ku aika wani abu ƙari. Biyan kuɗi yawanci yana kawo ƙarin buƙatu.
Ku daina amsawa. Kada ku yi gardama ko roƙo.
Ku ɗauki hoton allo na barazanar da sunan asusun. Kada ku taɓa ɗaukar hoton allo na hotunan kansu.
Ku toshe kuma ku kai rahoton asusun a cikin manhajar.
Ku gaya wa babba mai aminci yau: uba ko uwa, malam, ko dangi da kuke yarda da shi.
Idan kuna tunanin cutar da kanku, ku kira lambar taimako ko ku gaya wa wani yanzu. Rayuwarku ta fi kowane hoto muhimmanci.
Kun kasance ƙasa da shekara 18 a cikin hoton ko bidiyon?Take It Down sabis ne kyauta don hotuna ko bidiyoyin tsiraici ko na jima’i da aka ɗauka kafin ku cika shekara 18. Yana taimakawa a hana su yaɗuwa a kan aikace-aikace da yawa, kuma hotunanku suna zaune a wayarku. Buɗe Take It Down ↗
Shekara 18 ko fiye a hoton?StopNCII sabis ne kyauta da ke taimakawa hana raba hotunan kusanci a aikace-aikace da yawa. Hotunanku suna zaune a wayarku. Buɗe StopNCII ↗
Kuma za ku iya kai rahoto ga ‘yan sanda ko ga lambar taimakon yara. Ku kawo hotunan allonku.
Wataƙila yaro na cikin haɗari
Alamun cewa yaro na iya shiga hannun masu fatauci ko ana amfani da shi:
Yana aiki na dogon lokaci, da dare, ko maimakon zuwa makaranta
Babu lokacinda yaron ke magana da kansa: babba kullum shi ke ba da amsa, ko baya barin yaron shi kaɗai
Yana kama da tsoro, yunwa ko gajiya sosai, ko yana da rauni da babu wanda ya bayyana
Yana zaune da mutanen da ba ‘yan uwa ba ne, kuma babu hulɗa da gida
Babu takardunsa na kansa, ko yana cewa yana binsu kuɗi
Ana sarrafa shi da baligi, a bainar jama’a ko a intanet
Abin da za a yi
Idan yaro yana cikin haɗari yanzu, ku kira lambar gaggawa.
Kada ku fusata da manyan ko ku yi ƙoƙarin ceto yaron da kanku. Zai iya ƙara jefa yaron cikin haɗari.
Ku rubuta abin da kuka gani: lokaci, wuri, da yadda yaron da manyan suka yi kallo.
Ku kira lambar taimakon yara ko ‘yan sanda, ko ku rubuta rahoto a ƙasa.