ကလေးများကို ကာကွယ်ပါ

ကလေးတစ်ဦး အိမ်မှ ထွက်ခွာမီ

တစ်ယောက်ယောက်က ကလေးကို ကျောင်း၊ အလုပ် သို့မဟုတ် ဘဝကောင်းအတွက် ယူဆောင်သွားမယ်လို့ ပြောလာလား? အရင် စစ်ဆေးပါ။

• ကလေးအတွက် ပေးသော ငွေ သို့မဟုတ် လက်ဆောင်များသည် ကလေးကို အလုပ်လုပ်ကာ ပြန်ဆောင်ရန် တာဝန်ပေးမှု သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
• ကလေးများကို လူကုန်ကူးသော လူများသည် မိသားစုနဲ့ နည်းနည်းပဲ ပေါင်းသင်းသိကြသည်။ အိမ်နီးချင်း၊ ဝေးတွေးသော ဆွေမျိုး၊ ဆရာ သို့မဟုတ် ဒလ စသည့်သူများ။
• အမှန်တကယ် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် သင် ကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးနိုင်ရန် အမည်၊ လိပ်စာ နှင့် ဖုန်းနံပါတ် ရှိသည်။
• ဖုန်းမခေါ်နိုင်၊ သွားမရနိုင်ပါက ကလေး ထိခိုက်နေသလား သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ခိုင်းခံနေသလား ကို မည်သူမသိနိုင်ပါ။
• ကလေး၏ စာရွက်စာတမ်းများ ကိုင်ဆောင်ထားသူ မည်သူမဆို ကလေးကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ မူရင်းစာရွက်စာတမ်းများကို သင်ကိုယ်တိုင် သိမ်းပါ။
• အိမ်ကွာဝေးနေသော် ကလေးသည် အကူအညီ မတောင်းနိုင်၊ တစ်ယောက်တည်း ပြန်မလာနိုင်ပါ။
• ကျောင်းပို့မည်ဟု မကြာခဏ ကတိပေးပြီးနောက် ဝန်ကြီးခွင့်မရှိ သို့မဟုတ် နည်းနည်းသာ လစာပေး၍ အချိန်ကြာကြာ အလုပ်လုပ်ခိုင်းကြသည်။
• မော်ကွန်းပြားသော လူများက မည်သည့်အခါမျှ ကလေး၏ခရီး ကို လျှို့ဝှက်ထားရန် မတောင်းပါ၊ ကလေး၏ အသက်ကို မကျိန်ဆိုခိုင်းပါ။

မိသားစု ဘေးကင်းရေး အစီအစဉ်

• အရင် သွားကြည့်ပါ။ သို့မဟုတ် အောက်ခံနေသူ ယုံကြည်ရသူတစ်ယောက်ကို လိုက်ပြီး စစ်ဆေးပေးရန် တောင်းပါ။
• လူနာမည်အပြည့်အစုံ၊ လိပ်စာ နှင့် ဖုန်းနံပါတ်၊ နေရာ၏ အချက်အလက် အပြည့်အစုံ ယူပါ။ ကျောင်းကို သင်တစ်ယောက်တည်း ဖုန်းလိုက် ခေါ်စစ်ဆေးပါ။
• တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ဖုန်းခေါ်မည်ဟု သဘောတူပါ။ ပြီးလျှင် ကလေး အကျပ်အတည်းရှိသလို ဆိုနိုင်မည့် လျှို့ဝှက် စကားတစ်လုံး သတ်မှတ်ပါ။
• ကလေး၏ မူရင်း စာရွက်စာတမ်းများကို သင်ထံ သိမ်းပါ။ မိတ္တူများသာ ပေးပါ။
• ကလေး ထွက်ခွာမီ ရှင်းလင်းသော ဓာတ်ပုံ တစ်ပုံ ရိုက်ထားပါ။
• ကလေးကို သင်၏ ဖုန်းနံပါတ်နှင့် ကလေးအကူအညီ ဖုန်းနံပါတ်ကို မှတ်မိအောင် သင်ကြားပါ။
• ကလေးအတွက် ငွေ သို့မဟုတ် ငွေချေးကို မလက်ခံပါနှင့်။ ကလေးသည် ငွေ့ငွေချေး မဟုတ်ပါ။

စာရွက်စာတမ်းနှင့် ကျောင်းသည် ကလေးတစ်ဦးကို ကာကွယ်သည်

• ကလေးတိုင်း၏ မွေးဖွားမှုကို မှတ်ပုံတင်ပါ။ မွေးသက်သေခံလက်မှတ်သည် ကလေး၏ အသက်ကို အတည်ပြုပေးသည်။ ၎င်းက အသက်မပြည့် ကလေးလက်ထပ်ခြင်းနှင့် ကလေးအလုပ်လုပ်ခြင်းကို တားဆီးရန် ကူညီပြီး ကလေးတစ်ဦး ကျောင်းဝင်ခွင့်၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု နှင့် အကူအညီရရန်လည်း ကူညီပေးသည်။ သင့်ရပ်ကွက်ရှိ အစိုးရရုံး သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးစင်တာတွင် မေးကြည့်ပါ။
• ကလေးများကို ကျောင်းတွင် ဆက်လက်ပေးပို့ပါ။ ကျောင်းတွင် သို့မဟုတ် သင့် ဒေသခံ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးတွင် ကျောင်းဘက်နေ ဆောင်ရွက်ချက်များအကြောင်း မေးမြန်းပါ။ ဥပမာ အခကြေးငွေ လျှော့ပေးခြင်း၊ မနက်စာ/အစာပြင်ပေးမှု၊ မိသားစုများအတွက် အကူအညီ စသည်။ တိုင်းပြည်များများတွင် ဒီလို အကူအညီများ ရှိသည်။

📖 မိဘများနှင့် စောင့်ရှောက်သူများအတွက် ရက် ၇ →
တိုတို ရေဒီယိုကျမ်းစာဖတ်ခြင်းတစ်ခုပြီးတစ်ရက် လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းရန် နည်းလမ်းတစ်ခုပေးပါသည်။

အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့်သူ လက်ထပ်မည်လား။

• ၁၈ နှစ်အထိ စောင့်ပါ။ ကျောင်းနှစ်အနည်းငယ် ပိုလေ သက်တမ်းတစ်လျှောက် ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။
• ငယ်ရွယ်သူ၏ ဆန္ဒကို တစ်ယောက်တည်း အင်အားမသုံးဘဲ မေးမြန်းပါ။
• ဆရာ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း၊ သင် ယုံကြည်တဲ့ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး၊ သို့မဟုတ် ကလေး အကူအညီ ဖုန်းလိုင်းကို ဆက်သွယ် ပြောပါ။
• ကလေးအတွက် ငွေ သို့မဟုတ် ငွေချေး စရိတ်ပေးချေမှုကို မလက်ခံပါနှင့်။
• တိုင်းပြည် များစွာတွင် ဥပဒေ သတ်မှတ်ထားသည်မှာ လက်ထပ်အသက် ၁၈ နှစ် ဖြစ်သည်။

ဂိမ်းနှင့် စကားပြောနေရာများတွင် ဘေးကင်းစေပါ

ဂိမ်းများနှင့် စကားဆက် အပ်များက တွည့်လို့ ဆော့လို့ မိုက်ပါတယ်။ အချို့ လူကြီးများသည် လူငယ်များကို လိမ်လည်ရန် အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းတို့၏ လှည့်ဖျားပုံများကို သိထားပါ-

• အွန်လိုင်းရှိ လူများသည် မိမိတို့ ပြောသလို မဟုတ်နိုင်သည်။ အသက်နှင့် ပုံများကိုလည်း ခ giả လုပ်ထားနိုင်သည်။
• မိတ်ဆွေမဟုတ်သူ ထံမှ လက်ဆောင်၊ ဒိုင်ယမဏ်များ၊ ကွိုင်းများ၊ စကင်များ သို့မဟုတ် ဖုန်းခ ပြန်ဆောင်ပေးမှုများသည် သင် သူတို့သို့ ကတိတင်သလို ခံစားစေလိုသော လှည့်ဖျားမှု ဖြစ်သည်။
• မိဘများကို လျှို့ဝှက်ပါ လို့ ပြောသော မည်သူမဆို ဘေးမကင်းပါ။
• ကိုယ့်ကိုယ် အစိတ်အပိုင်း ပုံများကို မည်သူကိုမျှ မပို့ပါ။ သင် နှစ်သက်သူတစ်ယောက်တောင် ဖြစ်ပါစေ။ ပုံများကို မိတ္တူကူးပြီး သုံးစွဲ၍ ဗ လိုက်မယ် လို့ ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည်။
• ပြောစာများကို ဂိမ်း သို့မဟုတ် အပ်အတွင်းမှာပဲ ထားပါ။ လျှို့ဝှက်စကားပြောရန် သို့မဟုတ် ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုခြင်း လုပ်ချင်သူများကို သတိထားပါ။
• အွန်လိုင်းမှ စုံတွေ့ရန် မည်သို့မည်ပုံ single နှင့် မတူညီသောရန် မတိုင်ခင် မတက်ပါနဲ့။ ပထမဦးစွာ မိဘတစ်ဦးကို ပြောပါ။
• သင် မဆိုလို့ ရတယ်၊ ပိတ်နိုင်တယ်၊ တိုင်ကြားနိုင်တယ်။ သင့်ကို ကြောက်မက်စေသူအား ယဉ်ကျေးနေစရာ မလိုပါ။
• တစ်ခုခု မှားနေသကဲ့သို့ သင် ခံစားပါက ဘေးကင်းသော လူကြီးတစ်ဦးကို ပြောပါ။ သင် တရားမဲ့ မဖြစ်ပါ။

တစ်ယောက်ယောက်က ကျွန်ုပ်၏ ပုံများကို လှန်ရေး အန္တရာယ်ပြုနေသည်

ပထမဦးစွာ - ယင်းသည် သင့် အပြစ် မဟုတ်ပါ။ သင် ပြစ်မှုမရှိပါ။ လူငယ် အများအပြား ကြုံတွေ့ရသည်။ ဒါကို ရပ်တန့်နိုင်သည်။

• မပေးဆောင်ပါနှင့်၊ အရာတစ်ခုခုကိုလည်း မပို့ပါနှင့်။ ပေးဆောင်လိုက်ရင် များစွာအခါတွင် ထပ်ပြီး တောင်းဆိုမှုများ ဖြစ်လာမည်။
• တုံ့ပြန်တာ ရပ်ပါ။ ဝဏ္ဏပေးရန် သို့မဟုတ် တောင်းပန်ရန် မလုပ်ပါနှင့်။
• ခြိမ်းခြောက်ချက်တွေ နဲ့ အကောင့်နာမည်ကိုလည်း စကရင်ရှော့ ယူပါ။ ဓာတ်ပုံတွေကိုတော့ ဘယ်တော့မှ စကရင်ရှော့ မယူပါ။
• အက်ပ်အတွင်း အကောင့်ကို ပိတ်ပင်ပြီး တိုင်ကြားပါ။
• ယနေ့ ဘေးကင်းသော အရွယ်ရောက်သူတစ်ယောက်ကို ပြောပါ။ မိဘ၊ ဆရာ/ဆရာမ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသော ဆွေမျိုး။

ရဲတပ်ဖွဲ့ သို့မဟုတ် ကလေး အကူအညီ လူကြီးမင်းဆိုင်ရာ လိုင်းသို့လည်း တိုင်ကြားနိုင်သည်။ စကရင်ရှော့များကို ယူဆောင်သွားပါ။

ကလေးတစ်ဦး အန္တရာယ်မှာလား

ကလေးတစ်ဦးကို လူကုန်ကူးမှု သို့မဟုတ် အလုပ်ခိုင်း၍ အသုံးချနေကြောင်း သတိပေးလက္ခဏာများ-

• အချိန်ရှည်ရှည် အလုပ်လုပ်သည်၊ ညတွင်းအလုပ် လုပ်သည် သို့မဟုတ် ကျောင်းမသွားဘဲ အလုပ်လုပ်နေသည်
• ကလေးအတွက် အမြဲ လူကြီးတစ်ဦးသာ ဖြေသည်၊ သို့မဟုတ် ကလေးကို တစ်ကိုယ်တော် လုံးဝ မပစ်ထားကြသည်
• ကြောက်ရွံ့နေသည်၊ ဆာလောင်နေသည် သို့မဟုတ် မကျန်းမာအောင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည်၊ ရှင်းပြမနိုင်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရှိသည်
• မိသားစုမဟုတ်သူများနှင့် နေထိုင်ရပြီး သက်တမ်းတော်တော် ကြာ အိမ်နဲ့ ဆက်သွယ်မှု မရှိတော့တာ
• ကိုယ့်ပိုင် စာရွက်စာတမ်း မရှိပါ၊ သို့မဟုတ် ငွေချေးထားတယ် လို့ ပြောသည်
• အများပေါ်၌ သို့မဟုတ် အွန်လိုင်း၌ လူကြီးတစ်ဦးက ထိန်းချုပ်ထားသည်

ဘာလုပ်မလဲ

• အခုအခန်းမှာပဲ ကလေးတစ်ဦး အန္တရာယ်ရှိပါက အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်ကို ခေါ်ဆိုပါ။
• အဲဒဂျ် လူကြီးများကို မကိုင်တွယ်ကြပါနှင့်၊ သင်တစ်ယောက်တည်း ကလေးကို မကယ်ထုတ်ကြပါနှင့်။ ကလေးကို ထပ်မံ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
• မြင်ခဲ့တာကို မှတ်စု ရေးထားပါ- ဘယ်အချိန်၊ ဘယ်နေရာ၊ ကလေးနဲ့ လူကြီးတွေ ဘယ်လို မြင်ရသလဲ။
• ကလေး အကူအညီ လိုင်း သို့မဟုတ် ရဲတပ်ဖွဲ့သို့ ခေါ်ဆိုပါ၊ သို့မဟုတ် အောက်တွင် တိုင်တန်းတင်ပါ။

သင့်နိုင်ငံရှိ ကလေး အကူအညီလိုင်းကို ရှာပါ (Child Helpline International) ↗

မိဘများကို လူကုန်ကူးသမားများ ပြောသော လိမ်မာ ခြောက်ချက် ၅ ချက်