Salakniban dagiti ubbing

Sakbay a rumwar ti ubing manipud balay

Adda maysa a tao a mangala ti ubing para eskuela, trabaho wenno nasayaat a biag? Suksukatem umuna.

• Dagiti kwarta wenno regalo para iti ubing mabalin a magbalin a utang a pagtrabahuan ti ubing a bayadan.
• Dagiti agilalaon kadagiti ubing kadawyan a pakaammo ti pamilya iti bassit: karuaran, agkakaduwa a kabsat, maestro wenno broker.
• Ti pudno a eskuela adda naganna, adresna ken numero ti telepono a mabalin a sukimatem.
• No saanmo a mabalin nga agaw-awag wenno bumisita, awan ti makakita no mariribok wenno pagpagarupen a pagtrabahuen ti ubing.
• Siasinoman a mangtengngel iti papeles ti ubing mabalin a mangkontrol kenkuana. Sika iti mangitago kadagiti orihinal.
• No adayo iti balay, saan a nalaka iti ubing ti mangsapul iti tulong wenno bumalik agmaymaysa.
• Kadawyan a maikarianda ti eskuela dagiti ubing, ngem pakapagtrabahuen ida iti atiddog a oras nga bassit wenno awan bayad.
• Dagiti pudno a tattao saan da a pagibagam a linglingayem ti panagbiyahe ti ubing wenno agsao a bassiten ti edadna.

Plano ti salaknib ti pamilya

• Bisitaem ti lugar umuna, wenno agkidawka iti tao a pammatiam ditay a mangbisita.
• Akkiten ti umiso a nagan, pagtaengan ken numero ti telepono ti tao ken ti lugar. Sika metten ti agkallawag ti pagadalan.
• Agkikaykaisa iti tawag tunggal lawas, ken maysa a sekreto a sao a mabalin a ibagana ti ubbing no adda karit.
• Iddep ti orihinal a papeles ti ubbing. Ited laeng dagiti kopya.
• Akkiten ti nalawag a ladawan ti ubbing sakbay a pumanaw da.
• Isuro iti ubbing a maala iti panunot ti numero ti teleponom, ken ti numero ti child helpline.
• Diliam a umawat iti kwarta wenno utang gapu iti ubbing. Saan a utang ti ubbing.

Dagiti papeles ken eskuela agsalaknib iti ubbing

• Ipairehistro ti panakayanak ti tunggal ubbing. Ti sertipiko ti panakayanak mangpasingked ti tawen ti ubbing: tumulong a mangpundo iti pannakaisardeng ti pikasal ken trabahuen dagiti ubbing, ken tumulong tapno makaala ti ubbing iti eskuela, salun-at ken tulong. Agdamag iti opisina ti lokal a gobyerno wenno sentro ti salud yo.
• Ipatultuloy dagiti ubbing iti eskuela. Agdamag iti eskuela wenno iti opisina ti lokal a gobyerno maipapan iti tulong iti gastos ti eskuela, kas koma pannakapukaw ti bayad, taraon ti eskuela wenno suportar para kadagiti pamilya. Adu a pagilian adda dagitoy.

📖 7 nga al-aldaw para kadagiti nagannak ken agannad →
Ababa a pagbasbasa ti Biblia kada aldaw nga addaan maysa a wagas a mangsalaknib kadagiti ubbing kada aldaw.

Pakasaritaan iti addaan iti babaen ti 18 a tawen?

• Urnayen agingga 18. Dagiti bassit pay a tawtawen iti eskuela mabalin a mangbaliw iti amin a biag.
• Usbaren ti ub-ubbing no ania ti kayatda, maisina ken awan panangpwersa.
• Agsao kadagiti mannursuro, para-medikal, mannakaasi a pammati a pagtalekam, wenno iti child helpline.
• Diliam a umawat iti kuarta, wenno panagbayad iti utang, gapu iti ubbing.
• Iti kaaduan a pagilian, ti linteg mangited iti 18 a tawen a tawen ti pakasarak.

Nalinteg a pannakainnaed iti games ken chats

Dagiti jogo ken chat apps mabalin a naragsak. Adda dagiti tattao nga agtutubo a mangallilaw kadagiti ubing. Ammom dagiti pannakalilawda:

• Dagiti tattao online saan nga isu met dagiti ibagada a pudno. Dagiti edad ken ladawan mabalin a peke.
• Dagiti regalo, diamonds, coins, skins wenno phone credit manipud iti saan mo ammo ket pannakalilaw tapno mariknam a kaatiddogmo ida.
• Nupay siasino ti mangikabil ti liklik ken nagannakmo, saan a nawaya.
• Dikay pulos mangibaon kadagiti ladawan ti bagi, uray pay iti maysa a tao a kayatmo. Mabalin a makopia dagiti ladawan ken usaren a mangibabain ken mangpigdas kenka.
• Ibungad dagiti chats iti uneg ti jogo wenno app. Agan-annad no adda kayat na ti maysa a pribado a chat wenno video call.
• Dikay pulos makikadua iti maysa a tao nga inkilala yo laeng online nga kayo laeng. Ibaga iti nagannak muma.
• Mabalin ka nga ibaga ti saan, block ken ireport. Saan a masapul a naasideg ka iti tao a mangpabanglo wenno mangipatakder iti buteng kenka.
• No adda maaramidan a kasla saan a nasayaat, ibagam iti maysa a nawaya ken napudno a natatangken. Saan ka a mapilitan.

Adda mangibkabil iti buteng iti retratok

Umuna: saan a basolim, ken saan ka a napasamak iti dakes. Adu a agtutubo ti mariknada daytoy, ken mabalin a mapatalinaed.

• Saan a bayadan ken saan a mangi-send pay iti aniaman. No bumayad ka, kadawyan dumakdakkel dagiti kayat da.
• Ikkaten ti sungbat. Saan a makipagtutungtungan wenno agdawat-dawat.
• Agy-ikkan iti screenshot dagiti panagbala ken ti nagan ti account. Saan a mangi-screenshot kadagiti mismo a retrato.
• I-block ken ireport ti account iti app.
• Ibaga itan iti napagtalinaed nga adulto: nagan-ak, maestro/maestra, wenno kabsat a pagtalekam.

Mabalin mo met a ireport iti polis wenno iti child helpline. Iyannatop dagiti screenshots mo.

Mabalin a adda kadangran ti ubing

Dagiti pakakitaan a mabalin a naisurot wenno naabusar ti ubing:

• Agtrabaho iti atiddog a oras, iti rabii, wenno imbes a mapan eskuela
• Adda latta natatangken a mangsungbat para iti ubing, wenno saan a mabaybay-an iti ubing a nagmaymaysa
• Kitaen a kasla agbuteng, busog a bassit wenno unay a napudot, wenno adda sugat a awan ti mangipalawag
• Agnaed kadagiti tattao a saan a kapamilyana ken awan kapagnaedna iti balayda
• Awan dagiti bukodna a papeles, wenno kuna na a adda utangna
• Kontrolado ti maysa a natatangken, iti publiko wenno online

Aramiden

• No adda ubing a dadduma a kadangran itan, awagan ti emergency number.
• Dikay a dumtengken dagiti natatangken wenno sumubok a isalakannyo laeng ti ubing. Mabalin a umadu ti kadangran ti ubing.
• Isurat dagiti nakitam: kaano, sadino, ken kasano ti itsura ti ubing ken dagiti natatangken.
• Awagan ti child helpline wenno ti polis, wenno isurat ti report iti baba.

Birokek ti child helpline iti pagilianmo (Child Helpline International) ↗

5 a biddut a ibaga dagiti mangipaggatang kadagiti ubing kadagiti nagannak