Sireletsa bana

Pele ngwana a tswele kwa gae

Go na le motho yo o batlang go tsaya ngwana ka ga sekolo, tiro kgotsa botshelo jo bo botoka? Lekola pele.

• Madi kgotsa dimpho tsa ngwana di ka fetoga sekoloto se ngwana a pateletswang go se duelela ka tiro.
• Batho ba ba rekisang bana gantsi ba itsiwe fela ka tsela e nnye ke lelapa: moagelani, motsalani yo o kgakala, morutabana kgotsa morekisi wa ditirelo.
• Sekolo sa nnete se na le leina, aterese le nomoro ya founo e o ka e lekolang ka bowena.
• Fa o sa kgone go leletsa kgotsa go etela, ga go na yo o tla itseng fa ngwana a golafadiwa kgotsa a dirisiwa tiro.
• Mang le mang yo o tshwereng dipampiri tsa ngwana a ka laola ngwana. Boloka tsa nnete ka bowena.
• Kgakala le gae, ngwana ga a kgone go kopa thuso kgotsa go boa a le nosi.
• Bana gantsi ba solofediwa sekolo, mme ba dirisiwa tiro diura di le dintsi ka tuelo e nnyenyane kgotsa e seyo.
• Batho ba ba boammaaruri ga ba kope gore lo pateletse leeto la ngwana sephiri kgotsa lo bue maaka ka dingwaga tsa ngwana.

Lenaneo la pabalesego la lelapa

• Etela lefelo pele, kgotsa kopa mongwe yo o mo tshepang foo go le etela.
• Botsa leina le le feletseng, aterese le nomoro ya mogala ya motho le lefelo. Bitsang sekolo ka bowena.
• Dumalanang ka mogala gangwaga le beke, le lefoko la sephiri le ngwana a ka le bua fa a le mo mathateng.
• Boloka ditokomane tsa nnete tsa ngwana. Nayang dikopi fela.
• Tshotse setšoantšo se sesweu sa ngwana pele a tsamaya.
• Ruta ngwana nomoro ya gago ya founo ka pelo, le nomoro ya mogala wa thuso ya bana.
• O se ka wa amogela madi kgotsa kaloto ka ntlha ya ngwana. Ngwana ga se dikoloto.

Ditokomane le sekolo di sireletsa ngwana

• Ngodisa botsalo jwa ngwana mongwe le mongwe. Setifikeiti sa botsalo se supa dingwaga tsa ngwana: se thusa go emisa lenyalo la bana le tiriso ya bana mo tirong, gape se thusa ngwana go bona sekolo, tlhokomelo ya botsogo le thuso. Botsa kwa ofising ya puso ya lona kgotsa kwa lefelong la botsogo.
• Bolokang bana mo sekolong. Batsang sekolo kgotsa ofisi ya puso ya gae ka thuso ya ditshenyegelo tsa sekolo, jaaka go tlogolwa go duelela dituieledi, dijo tsa sekolo kgotsa tshegetso ya malapa. Dinaga di le dintsi di na le tsone.

📖 Malatsi a 7 a batsadi le balebedi →
Thuto e khutshwane ya letsatsi le letsatsi ya Baebele ka tsela e le nngwe ya go sireletsa bana letsatsi le lengwe le lengwe.

Lenyalo la mongwe yo a sa fitlheleng 18?

• Emelang go fitlha 18. Dingwaga di se kae tse dingwe tsa sekolo di ka fetola botshelo jotlhe.
• Botsa motswana yo monnye se a se batlang, a le esi le a sa patelelwa.
• Bua le morutabana, modiri wa botsogo, moatlhodi wa tumelo yo o mo tshepang, kgotsa mogala wa thuso ya bana.
• Le ka motlhofo o se ka wa amogela madi, kgotsa go duelwa koloto, ka ntlha ya ngwana.
• Mo dinageng di le dintsi, molao o bea 18 e le dingwaga tsa lenyalo.

Go babalela mo metshamekong le mo ditherisong tsa puisano

Metshameko le di-apps tsa puisano di ka nna monate. Batsadi bangwe ba di dirisa go tsietsa basha. Itseng maano a bone:

• Batho ba mo inthaneteng ga ba nne ka gale ke bone ba ba itsayang. Dingwaga le ditshwantsho di ka bo di le tsa maaka.
• Dineo, diamonds, di-coin, skins kgotsa mokitlane wa founo go tswa go motswakwa ke tsietso gore o ikutlwe o ba kolota.
• Mang le mang yo o kopang gore o boloke sephiri go batsadi ba gago ga a a siamela.
• O se ka wa roma ditshwantsho tsa mmele wa gago, le e seng go mongwe o o mo ratang. Ditshwantsho di ka kopiwa mme di dirisediwe go go tshosa.
• Boloka dipuisano mo teng ga motshameko kgotsa app. Itlhokomele fa mongwe a batla puisano ya sephiri kgotsa call ya video.
• O se ka wa kopana le motho wa inthaneteng o le nosi. Bolelela motsadi pele.
• O ka boela ruri wa re nnyaa, wa thiba wa bega. Ga o a tshwanela go nna bonolo le yo o go tshosang.
• Fa sengwe se ikutlwa se sa siama, bolelela motho mogolo yo o bolokegang. O ka se welwe ke molato.

Mongwe o a ntshosetsa ka dinepe tsa me

Sa ntlha: ga se molato wa gago, mme ga o mo mathateng. Basha ba le bantsi ba itemogela seno, mme se ka emisiwa.

• O se ka wa lefa mme o se ka wa roma sepe gape. Go lefa gantsi go tlisa ditlhokego tse dintsi gape.
• Emisa go araba. O se ka wa ngangisana kgotsa wa kopa.
• Tsaya ditshwao-skrini tsa ditshoso le leina la akhaonto. O se ka wa tsaya ditshwao-skrini tsa ditshwantsho ka tsone.
• Thiba mme o bega akhaonto mo appeng.
• Bolelela motho mogolo yo o bolokegileng gompieno: motsofelegae, morutabana kgotsa mongwe wa losika yo o mo tshepang.

O ka begela mapodise kgotsa mo child helpline. Tlisang di-screenshot tsa gago.

Ngwana a ka nna a le mo kotsing

Matshwao a gore ngwana a ka bo a isiwa kgole kgotsa a dirisediwa batho:

• O dira diura tse di leele, bosigo, kgotsa boemong jwa go ya sekolong
• Motho mogolo o araba ka dinako tsotlhe mo boemong jwa ngwana, kgotsa ga a ke a tlogela ngwana a le nosi
• O bonala a boifa, a tshwerwe ke tlala kgotsa a lapile thata, kgotsa o na le dikgobalo tse go se ope yo o di tlhalosang
• O nna le batho e seng ba lelapa mme ga a na kgolagano le gae
• Ga a na makwalo a gagwe, kgotsa o re o kolota madi
• O laolwa ke motho mogolo, mo phatlalatsong kgotsa mo inthaneteng

Se o ka se dirang

• Fa ngwana a le mo kotsing gone jaanong, letsetsa nomoro ya tshoganetso.
• O se ka wa lwantsha batho bagolo kgotsa wa leka go golola ngwana ka bowena. Seo se ka oketsa kotsi mo ngwaneng.
• Kwala se o se boneng: nako, lefelo, le gore ngwana le batho bagolo ba ne ba lebega jang.
• Letsetsa child helpline kgotsa mapodise, kgotsa kwala pego fa tlase.

Batla thuso ya bana mo lefatsheng la gago (Child Helpline International) ↗

Maaka a le 5 a batshwari ba batho ba bolelelang batsadi