Jâgâ anak

Sebelum anak mèngkâ dari oma'

Onèng orèng nawarè' ngajâ' anak ka' sèkolah, gawè' apa urip lèbbi bâgus? Cèkkè' duli.

• Duwit apa bingkisan ka' anak bisa jadi utang. Anak bisa dipaksa gawè' ngelunasi.
• Pènjulâ' anak asring ètoro' sakedik ka' kulawarga: tatangga, keluarga adoh, guru apa calo.
• Sèkolah sè bener onèng nama, alamat ben nomor telpon sè bisa panjhenengan cèkkè' dè' dèri'.
• Mon panjhenengan ta' bisa nelpon apa ngunjuk, ta' onèng sè nyaho mon anak tatu apa dipaksa gawè'.
• Sapa ba' nyekèl surat-surat anak bisa nguasai anak. Simpèn asliya dè' panjhenengan dâri'.
• Ado' dari oma', anak ta' gampang nyapo' bantuan apa mulih dè' sèndhiri.
• Anak asring dijanjè' sèkolah, tero' dipaksa gawè' jam lâmâ, upah sèdikit apa malah ta' dibayar.
• Orèng jujhur ta' bakal nyuròh panjhenengan ngrâhasiyâkè' lampa'na anak apa ngako' umorna anak lèbbi towa.

Rencâna kamanan kulawarga

• Datangî dâri' tempatè'. Mon ta' bisa, nyuròh orèng sè panjhenengan percâyâ nang kono' kanggo parèksa.
• Jhukok nâma lengkap, alamat ben nomòr tèlpon orèngna ben tampatna. Tèlpon sèkolah sèndhiri panjhenengan.
• Sèpakataghâ tèlpon saban minggu, ben sato' kata sandi rahasia sè bisa dâ'cap anak lamun ana masâlah.
• Simpan surat-surat asli anak. Bheri salinanna bâna.
• Poto anak sè jhèglâs sakalambiè sanèpènna badhâ manglekat.
• Ajâri anak apal nomòr tèlpon panjhenengan, ben nomòr tòlòngan anak.
• Jhâ' ètèrèma duwit atawa utang karna anak. Anak ta' utang.

Surat-surat ben sèkolah njaga anak

• Daptâr ka'lâhiran sabbâ' anak. Akta ka'lâhiran mbuktèkkè umor anak: ngabântu nyegâh kawin anak ben kèjhâ anak, ben ngabântu anak olè sèkolah, kèsèhatan ben bântoan. Tanyâ nang kantor pamarèntah dè' daerah panjhenengan atawa puskèsmas.
• Tètèpaghâ anak sèkolah. Tanyâ ka sèkolah atawa kantor pamarèntah dè' daerah panjhenengan pasal bântoan biayâ sèkolah, contona pangapòran biayâ, panganan sèkolah atawa dukungan ka keluargâ. Bânnyak nagharè ngadâ'.

📖 7 dîn kanggo orèng tuwa ben wali →
Bâcaan Alkitab sè pêndhek saban dîn, ben sato' cara njaga anak saban dîn.

Panganten ka' orèng umor bhellum 18?

• Antè' sampè' 18. Sabbrapa taon malè sekolah bisa ngowah urèp sakabè'na.
• Tanyâ ka orèng mòdâ sèbhâ'na, apa sè èare'. Tanyâ sèorangan, ta' kalabân paksâ.
• Bhâccâra kalabân guru, petugas kasehatan, pimpinan agamâ sè bâ'na percayâ, atawa helpline anak.
• Aja' nèrmâ dhuwit, utawa pambâyâr utang, kanggo anak.
• È kabbhâ'na nagara, hukum masèttè' umor nikah 18.

Aman dâlem game ben chèt

Game ben app obrolân bisa nyenengaghi. Sapphâ orèng dèwâsa nganggoh bâbâ' panèka ngapusi anak mudâ. Ngarti carâ nipunah:

• Orèng online ta' sabbhanâ sè ngajâgâ' dirinah. Umor ben foto bisa pâlsu.
• Hadiah, diamond, koin, skin, atawa pulsa dérè' orèng tak kenal èngko' trik ben ngangguy panjhenengan arosâ' utang.
• Sapa bâbâ' nyuruh rahasiya' sâtèmbhâng bâbâ' ibu ta' aman.
• Aja' ngirîm foto badan, sanajan ka orèng sè panjhenengan senneng. Foto bisa dicopy ben dipaké ngancam panjhenengan.
• Tètèp ngobrol nang dalem game atawa app. Ati-ati lamun orèng ngajâk ngobrol privât atawa video call.
• Aja' témmo'an dhâ'eng online sèndhiri. Abâri bâbâ' ibu dhisek.
• Panjhenengan bisâ bilang ta', blokir ben lapor. Ta' kudhu sopan ka orèng sè ngaghetagi panjhenengan.
• Lamun arasa' abâ' salah, abâri orèng dèwâsa sè aman. Panjhenengan ta' bakal disalahagi.

Onèng orèng ngancèm fotona sèngko'

Sekapèng: ta' salah bâ'na, ben bâ'na ta' è masalah. Bânnyak orèng ènom ngalami kaè, ben kaè bisa èatèngghâ'.

• Jâng bayar ben jâng ngirèm apa-apa lèbbi. Bayar biasana ngajhâ marèka mènta lèbbi.
• Bhentè bâlès. Jâng bantah apa nyo'on-nyo'on.
• Screenshot ancaman ben nama akunna. Aja' perna screenshot fotona aslinâ.
• Blokir ben lapor akunna è dalèm aplikasi.
• Critakagi ka orèng dewasa sè aman hari ènga': orèng tuwa, guru, apa taretan sè bâ'na percayâ.

Panjhenengan bisa ngelapor ka polisi atawa ka helpline anak. Bângkè' screenshot panjhenengan.

Môngkin anak onèng bebaya

Tandâ-tandâ anak bisa èdâgâng orèng atawa èeksploitasi:

• Kèjhâ lâmâ, malem, atawa ngganti sekolah
• Sabbhu jawâb anak biasâna orèng dèwâsa, atawa anak ta' pernel dhudhu' sèndhiri
• Kèta' takot, lapâr atawa sangât capè', atawa bâ' cilaka tapi ta' onèng sè njhèlasaghî
• Ngèngghu' bârisâ' orèng sè ta' kè' keluarga ben ta' onèng sambông ka dhâ' rumah
• Ta' onèng kertas pribadhi, atawa ngomòng onèng utang
• Kakontro' orèng dèwâsa, nang umum atawa online

Apa sè kudu èlako'

• Lamun anak èbahaya sâ'atosah, tèlepon nomor darurat.
• Aja' ngadhep orèng dèwâsana atawa nyoba nyelametagi anak sèndhiri. Bisa nggawè anak lèbbi bahaya.
• Tulis apa sè panjhenengan onèng: kapan, dimana, ben rupa anak ben orèng dèwâsana.
• Tèlepon helpline anak atawa polisi, atawa tulis laporan dibâ' dhibbâ' panèka.

Ollè' helpline ka' anak è nagara panjhenengan (Child Helpline International) ↗

5 kabohongân sè trafficker bâbâ' ka bâbâ' ibu