Arakhel e čhave

Anglal te dža jekh čhavo andar o kher

Varesavo phenel te lel jekh čhavo pro škola, buti, ili maj lačho dživdipe? Dikh angle so si.

• Love vaj dinipen pala čhavo šaj oven duga savo terđol o čhavo te ačhol te butjarel te phandel.
• Manuša save trgujin le čhavenđe but varenca si tikoro džanime pe familijako: amalin, durutno rodbina, učitel vaj broker.
• Čačipe škola šaj ačhol pe anav, adresa thaj telefon numero savo šaj tumen te dikhen tumenđe.
• Te na šaj te akhardan vaj te dikhav, khonik na džanel te o čhavo si uštrolosko vaj terđol te butjarel.
• Kova savo držinel e čhavoske papira šaj kontrolinel pe o čhavo. Držinen tumen originala tumende.
• Dur taro kher, o čhavo na šaj mangol pomoć vaj te irinel palpale ekhesko.
• Čhave but varenca primisin pe škola, pala kova terđon te butjaren but šore časa, pala tikoro vaj naj plata.
• Čače manuša na manglen tumende te ačhen tajno e čhavoski droma vaj te halan pe pe e čhavosko berš.

Familijako lačhipasko plan

• Dikh o than angle, vaj mang pe jekh manuš savo pačavel tumende akate te dikh les.
• Lia pe sa o nav, e adresa thaj o telefonoskoro numero e manušes thaj e thanes. Telefonis tu ko škola tu piro.
• Dogovorinen te telefoninen sa jekhe kurko, thaj jekh tajno lav savo o čhavo šaj phenol te si ande mushkelipe.
• Čhar e čhaveske originalne papirura. Den samo kopija.
• Lia jekh čisto fotografia e čhavestar anglal te džal.
• Sikav e čhaves te džanel ande šero tumaro telefonoskoro numero, thaj o numero pe pomoć e čhavenge.
• Načhi lela love ni zajmo za jekh čhavo. Jekh čhavo ni si datoria.

Papirura thaj škola garaven e čhavo

• Registririnen pe svako čhavesko rodipen. O listo pe rodipen dokažinel e beršipe e čhaveske: ov pomaga te ačharel e čhave dur taro biandipe thaj dur taro buti, thaj pomaga e čhaves te lel škola, sastimaski dikhavori thaj pomoć. Praš pe ande tumari opština vaj ande sastimasko centro.
• Tharen e čhave ande škola. Praš pe ko škola vaj ande tumari opština pe pomoća pe škola xarčura, sar: te mukhen bez taxa, škola xaben vaj pomoća e familijake. Ande but themenca si akava.

📖 7 đesa ke dadura, dejura thaj staratelja →
Jekh tikno sakodivesko čitipe andar e Biblija, thaj sakodives jekh drom te garaven e čhave.

Bijav pale 18 berš?

• Ačhel džikote 18 berš. Cikne but berša e školeske šaj pheraven sa e dživot.
• Puča le terneske so mangela, jekhvar, bizo zori.
• Vaker le sikljarese, le sastimateske manušese, le paćivaleske vođesaske savo tuke pačal, vaj e Child Helpline International.
• Kadaj na prihavel pare, ni te plates jekh xoxajipe, pale jekh čhavo.
• Ande but theme, o zakono čhivel 18 berš sar vrjama te bijavel.

Lačhope ande gajma thaj čatja

Igrura thaj čat aplikacija šaj oven šukar. Kaj e barvale manuša vakerden len te phandel terne. Džan lenđe fora:

• Manuša pe internet na sajek si saven so phenena. Beršura thaj fotkura šaj oven lažime.
• Dara, diamonds, coins, skins vaj kredito pe telefon taro najpoznato manuš si foro te kerel tu mislis kaj trubul te phiravel lenđe.
• Savo mangela tut te rakhles tajna tar e dade thaj e deje, kava nai siguro.
• Nađe ma bičhal fotkura taro tiro telo, niti ke jekh savo tuke pašal si. Fotkura šaj te kopirin thaj te upotrebin te daraven tut.
• Rakh o čat andar i igra vaj aplikacija. Paziv te si jekh savo mangela privatno čat vaj video poziv.
• Nikaď na sastanis kotor le sares tare internet. Angleder phen e dade vaj e deje.
• Savares šaj te phenes na, te blokires thaj te den dumipe. Na trubul te oven fino ko savo daravel tut.
• Te ačhol kaj kova si na lačho, phen e siguro barvalo manušeske. Na ka oven ande mushkili.

Varesavo daravel man pala mure fotija

Anglal: ni si tiri greška, thaj tu na si ande belaj. But tikne manuša ačhen kava, thaj šaj te avel pe kraj.

• Na platin thaj na bičhal buter. Te platis, skoro sajekhvar ka mangon buter.
• Thamel. Na odgovoris. Na raspravis thaj na molinel.
• Ker screenshotura e daravimata thaj pe anavo e accountoske. Nijekhvar na ker screenshotura pe same e fotografija.
• Blokirisar thaj prijavis o account ande aplikacija.
• Phen akana e baredereske savo si sigurno: dej, dad, učitel, ili jek rodjako savo pe leste tu pačal.

Šaj te den dumipe thaj ko policija vaj ko čhavengo helpline. Anel tire skrinšotura.

Šaj jekh čhavo si ande khataripen

Znaka kaj jekh čhavo šaj te oven trafikirime vaj iskoristime:

• Kerel but buti, ando rat, vaj zamišto te džal ko škola
• Sajek o barvalo phenel za o čhavo, vaj ni ačhel o čhavo kotor
• Dikhel sar daralo, bokhalo vaj but umorno, vaj si rane savo khanči na phenen
• Živel le manušenca save ni si familija thaj naj kontakto le kheresa
• Naj les peskere papira, vaj phenel kaj trubul te phiravel love
• O barvalo kontrolil les, ande publiko vaj pe internet

So te kerel

• Te jekh čhavo akana si ande opasnos, telefonisar o hitno numero.
• Na sučarel e barvale, ni trisin tu pe te spasines o čhavo. Kava šaj te ačhel o čhavo ande po baro opasnos.
• Zapisil so dikhles: kana, kaj, thaj so sar dikhen o čhavo thaj e barvale.
• Telefonisar ko čhavengo helpline vaj ko policija, vaj čhiv jek raporto telal.

Arakhel jekh linija te pomoć e čhavenđe ande tiro them (Child Helpline International) ↗

5 lažura so trafikerija phenena e daden thaj e dejan